Ποιες είναι άραγε οι σκέψεις με τις οποίες συγκατοικούμε καθημερινά; Αυτές που ορίζουν τις επιλογές μας, τις αντιδράσεις μας, τα συναισθήματα που θα νιώσουμε, τον τρόπο που θα μιλήσουμε και θα ανταποκριθούμε σε μια κατάσταση; Ποιες είναι αυτές οι σκέψεις που μας κρατάνε κοντά ή μας απομακρύνουν από την πραγματική μας ταυτότητα;

Ας ξεκινήσουμε προσπαθώντας να τις γνωρίσουμε.. Αυτό δεν είναι πολύ δύσκολο αφού καθημερινά επαναλαμβάνονται στο νου μας. Λίγες είναι οι φορές που δημιουργούνται νέες σκέψεις και για αυτό είναι και δύσκολο να ξεφύγουμε από αυτές που αφού επαναλαμβάνονται, γίνονται και οικείες, ακόμα και αν δεν είναι λειτουργικές. Ο νους μας γενικά κάνει πολλά ταξίδια, πολλά από αυτά άσκοπα, άλλα που μας αποπροσανατολίζουν εντελώς από τον στόχο, άλλα πάλι παρανοικά ή εξαιρετικά δραματικά. Και όσο πιο δραματικές ή παρανοικές είναι οι σκέψεις που κάνουμε, τόσο θα κολλάμε σε αυτές. Έτσι είμαστε φτιαγμένοι! Και επειδή ο τρόπος που έχουν διαμορφωθεί έχει να κάνει με την παιδική μας ηλικία και την κοινωνία μέσα στην οποία μεγαλώσαμε, για αυτό και είναι εύκολο και να τις πιστεύουμε και να επιστρέφουμε σε αυτές και φυσικά να τις επαναλαμβάνουμε.

Ταυτιζόμαστε λοιπόν με τις σκέψεις μας και νομίζουμε, ή ακόμα χειρότερα το πιστεύουμε πραγματικά, ότι αυτές οι σκέψεις είμαστε εμείς. Αλλά οι σκέψεις προέρχονται από κάτι έξω από εμάς. Εξαρτώνται απόλυτα από το είδος της πληροφορίας που συλλέξαμε μεγαλώνοντας, από το είδος της μνήμης που αποθηκεύσαμε. Από την ώρα που βρεθήκαμε στην μήτρα της μάνας μας, όλες οι πληροφορίες, κατανοητές και ακατανόητες, καταγράφηκαν με μεγάλη λεπτομέρεια στον σκληρό μας δίσκο του υποσυνείδητου. Πληροφορίες που έρχονταν και από τις 5 αισθήσεις μας. Φανταστείτε την ποσότητα των πληροφοριών που υπάρχουν μέσα μας προς επεξεργασία. Είναι πραγματικά ασύλληπτο.

Αν λοιπόν ο καθένας μας έχει αυτόν τον τεράστιο όγκο πληροφοριών να επεξεργαστεί κάθε φορά που καλείται να κάνει μια επιλογή, είναι λογικό να θεωρούμε ότι το να αλλάξουμε τις σκέψεις μας ή τον τρόπο που σκεφτόμαστε ή τον εαυτό μας τον ίδιο, δεν είναι κάτι απλό. Ίσως όμως είναι εξίσου λογικό να θεωρήσουμε ότι είναι αδύνατον να έχουμε πάντα την σωστή κρίση και άρα να αρχίσουμε να αμφισβητούμε τις σκέψεις μας μια στο τόσο..

Το θέμα με τις σκέψεις είναι ότι δημιουργούν συναισθήματα, τα συναισθήματα πιθανόν να παράγουν και άλλες σκέψεις που με την σειρά τους οδηγούν σε συμπεριφορές και αυτές οι συμπεριφορές σε εμπειρίες. Και φυσικά οι εμπειρίες οδηγούν σε νέες σκέψεις και συναισθήματα. Αν λοιπόν κάνω τις ίδιες σκέψεις που θα οδηγούν στα ίδια συναισθήματα και άρα στις ίδιες συμπεριφορές και άρα στις ίδιες εμπειρίες, αυτό και μόνο αυτό θα αποτελεί την προσωπική μου ιστορία, την προσωπική μου πραγματικότητα. Είναι σαν να δημιουργώ ένα προσωπικό αποτύπωμα και αυτό να επαναλαμβάνεται γιατί εμείς επαναλαμβάνουμε τα μοτίβα αυτά και έτσι τίποτα δεν αλλάζει.

Αυτές όμως οι συμπεριφορές που είναι καταγεγραμμένες στην μνήμη μας, αυτές οι αυτοματοποιημένες αντιδράσεις, δεν μας βοηθάνε να δούμε την πραγματικότητα ως έχει, παρά μόνο μέσα από το δικό μας προσωπικό φίλτρο. Κάθε φορά που πυροδοτείται κάτι μέσα μας, ενεργοποιείται το γνωστό μας μοτίβο, για να επιβεβαιώσει ουσιαστικά ότι ο κόσμος είναι ακριβώς όπως εμείς τον έχουμε στο μυαλό μας.

Φυσικά όλο αυτό δεν γίνεται για το “κακό” μας. Όλο το σύστημα μας παλεύει για να μας προστατεύσει πάντα. Παλεύει να μας προστατέψει από τον πόνο που έχουμε ζήσει στο παρελθόν και που το όποιο ερέθισμα του παρόντος τον ενεργοποιεί, ή να μας προστατέψει από τον φόβο που έρχεται από το μέλλον ή για το μέλλον. Έτσι λοιπόν, και επειδή η οποιαδήποτε νέα σκέψη μπορεί να μας οδηγήσει σε μια νέα αλλά άγνωστη ή άβολη εμπειρία, αποφασίζουμε δύσκολα να βγούμε από την περιοχή ασφαλείας μας και να προχωρήσουμε προς αυτήν.

Σε αυτήν την διαδικασία δεν συμμετέχει μόνο ο νους μας αλλά και το σώμα μας. Το σώμα μας έχει και αυτό συνηθίσει να νιώθει συγκεκριμένα συναισθήματα και δεν θέλει κάτι διαφορετικό. Σε κάτι νέο λοιπόν, θα προβάλει και αυτό τις αντιστάσεις του.

Αν όμως παρ’ όλα αυτά καταφέρουμε να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε και να αμφισβητούμε τις ίδιες μας τις σκέψεις, έχουμε κάνει μια καλή αρχή!

Η Byron Katie, κάνοντας μια πολύ σημαντική έρευνα, μας καλεί να ρωτήσουμε 4 πράγματα σε κάθε σκέψη που θέλουμε να αμφισβητήσουμε:

1. Είναι πραγματικά αλήθεια;
2. Μπορείς με απόλυτη σιγουριά να ξέρεις ότι είναι αλήθεια;
3. Πως αντιδράς όταν κάνεις αυτή την σκέψη;
4. Ποιος θα ήσουν χωρίς αυτή την σκέψη;  

Την δουλειά αυτή την αποκαλεί The Work και σίγουρα δεν είναι μια εύκολη εργασία. Θέλει ειλικρίνεια, συνέπεια και δουλειά με όλες τις αγχωτικές μας σκέψεις που μας δυσκολεύουν και μας ταλαιπωρούν, είτε έχουν να κάνουν με εμάς είτε με κάποιον τρίτο. Θέλει να σταθούμε απέναντι σε εμάς ή στον άλλο, χωρίς κριτική, και θέλει να ξεριζώσουμε και να σπάσουμε τα μοτίβα μας για να αποταυτιστούμε από τις σκέψεις μας. Θέλει να αντιληφθούμε ότι μόνο μέσα μας μπορεί να υπάρχει η δυσκολία και όχι στην συνθήκη ή στον άνθρωπο που έχουμε μπροστά μας και μας πυροδοτεί.

Πως να αρχίσει κανείς μια τέτοια δουλειά;

• Μπορούμε να γράψουμε καθημερινά τις σκέψεις τις δύσκολες, τις αρνητικές, σε ένα προσωπικό ημερολόγιο ή ένα χαρτί. Σύντομα θα αρχίσουμε να τις αναγνωρίζουμε και να τις κοιτάμε με μια άλλη ματιά.
• Ας κατανοήσουμε ποια είναι αυτά τα ερεθίσματα που μας πυροδοτούν να αντιδράσουμε με τρόπους που δεν λειτουργούν και μας φέρνουν κοντά στον στόχο μας.
• Ας μάθουμε καινούργια πράγματα, γιατί κάθε νέα γνώση τροφοδοτεί τον εγκέφαλο μας με νέες συνάψεις που θα φέρουν στην πορεία νέες σκέψεις.
• Ας βουτήξουμε στην αβεβαιότητα, φεύγοντας από την περιοχή ασφαλείας μας. Το οικείο είναι ο παλιός μου εαυτός, αλλά ο νέος είναι αυτός που θα φέρει νέες σκέψεις και άρα νέες επιλογές. Στο άγνωστο γεννιέται η δημιουργικότητα και όχι στο οικείο.
• Ας αναρωτιόμαστε καθημερινά: Ποιες είναι αυτές οι σκέψεις με τις οποίες θέλω να γεμίσω τη μέρα μου; Ποια είναι αυτά τα συναισθήματα που θέλω να βιώνω καθημερινά;
• Είναι ίσως τώρα η ώρα να αποφασίσουμε τι ανήκει στο παρελθόν μας και τι ανήκει στο μέλλον μας.
• Κατανοώντας τα περιοριστικά μας πιστεύω, που είναι πάντα βασισμένα στον φόβο, θα κατανοήσουμε τις δυνάμεις που μας σαμποτάρουν που υπάρχουν μόνο μέσα μας.

Το να αποφασίσουμε σήμερα ότι δεν θα ξαναπάρουμε τις σκέψεις μας στα σοβαρά ή τουλάχιστον δεν θα πάρουμε καμία σημαντική απόφαση ή δεν θα αντιδράσουμε παρορμητικά σε κάποιο ερέθισμα, αν πρώτα δεν αμφισβητήσουμε τις ίδιες μας τις σκέψεις, δεν είναι κάτι απλό. Ας θυμόμαστε ότι σε όλα υπάρχει πάντα και μια άλλη οπτική και ότι δεν είμαστε μόνο οι ρόλοι που παίζουμε. Ας θυμόμαστε ότι μπορεί να μην έχουμε τον έλεγχο σε πολλά πράγματα, στην ζωή την ίδια (όσο και αν παλεύουμε για αυτό), αλλά αυτό που μπορούμε να ελέγξουμε (και ίσως το μόνο πράγμα), είναι να επιλέξουμε τι θα σκεφτούμε, αν, έστω και για λίγο, καταφέρουμε να “χωρίσουμε” από τον γνωστό μας εαυτό, για να αφήσουμε χώρο να ανακαλύψουμε τον καινούργιο.

Και ίσως τότε αποφασίσουμε να τροφοδοτούμε μόνο τις σκέψεις που μας κάνουν να νιώθουμε “μεγάλοι” και όχι μικροί, αυτές που μας κάνουν να νιώθουμε ελεύθεροι να εκφράσουμε τον αυθεντικό μας εαυτό χωρίς την ψευδαίσθηση των σκέψεων!

Με ευγνωμοσύνη

Χρύσα Τριανταφυλλίδου